سيد علي اكبر قرشي
261
قاموس قرآن ( فارسي )
و بخل چنان كه يد مبسوطه به عكس آنست * ( وَقالَتِ الْيَهُودُ يَدُ الله مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا بِما قالُوا بَلْ يَداه مَبْسُوطَتانِ ) * مائده : 64 . يهود گفتند : دستان خدا بسته است دستهايشان بسته باد ، در مقابل گفته خود ملعون گشتند بلكه هر دو دست خدا باز است هرطور بخواهد انفاق كند رجوع شود به « غلّ » . 4 - مباشرت . * ( ما مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِما خَلَقْتُ بِيَدَيَّ ) * ص : 75 . چه چيز مانع شد از اينكه سجده كنى به آنكه با دست خودم آفريدم يعنى مباشر خلقت او خودم بودم و شايد مراد قوّت و قدرت باشد . 5 - نيرو . * ( وَاذْكُرْ عِبادَنا إِبْراهِيمَ وَإِسْحاقَ وَيَعْقُوبَ أُولِي الأَيْدِي وَالأَبْصارِ ) * ص : 45 . يعنى صاحبان نيرو و بصيرت بودند . در طاعت و بندگى خدا نيرومند و با بصيرت بودند اينك به چند آيه توجه كنيم : * ( وَهُوَ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِه ) * اعراف : 57 . از لفظ « بين يديه » و نظير آن در پيش بودن . حاضر بودن و نزديك بودن استفاده مىشود چنان كه در « بين » گفتهايم يعنى او كسى است كه بادها را پيشاپيش باران رحمتش مژده ده ميفرستد . * ( إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ الله يَدُ الله فَوْقَ أَيْدِيهِمْ ) * فتح : 10 . در اين آيه دست حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله بدست خدا تشبيه شده و در جاى آن قرار گرفته است و روشن مىشود كه در موقع بيعت آنحضرت دستش را باز و بالا نگاه ميداشته و بيعت كنندگان دست خود را از پائين به كف دست آن بزرگوار ميرساندهاند تا يد اللَّه فوق ايديهم مصداق پيدا نمايد . * ( حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صاغِرُونَ ) * توبه : 29 . گفتهاند مراد از « يد » قوه و نيرو است يعنى تا جزيه را از روى قدرت و سلطه ايكه بر آنها داريد بدهند و اگر مراد دست باشد ظاهرا معنى آن باشد كه از دستشان بدست شما برسد در جوامع الجامع فرموده : « حتى يعطوها عن يد الى يد »